Die Kwik Styg

 

Nuwe radioprogram, Die Kwik Styg – jou no. 1 klimaatsverandering inligtingsbron

 

Die uitwerking van klimaatsverandering word oral gevoel, met verreikende gevolge. RSG het onlangs ‘n nuwe reeks, Die Kwik Styg, geloods waarin dié kwessie indringend bespreek sal word. Dié reeks is ‘n inisiatief van die Wes-Kaapse Departement van Landbou, wat dit ook vervaardig.

Kenners verwag dat minder water Suid-Afrika se voorland is wat voedselsekuriteit in gedrang sal bring. Aanbieder Lizma van Zyl gesels in die reeks met mense van regoor die spektrum en win ook kennerswenke in om Suid-Afrika meer veerkragtig te maak.  Lees gerus meer oor wat in hierdie program verwag kan word hier.

Nie naby ‘n radio? ‘n Potgooi  van die program sal ook weekliks op RSG se webwerf onder Middag op RSG 1 geluister kan word. Skakels na vorige programme word ook hier onder gelys.

 

Moenie Die Kwik Styg mis!  Elke Vrydagmiddag om 12:45 op RSG 100 -104fm.  Volg ons ook op Twitter @WCGovAgri om die tema van die week te volg.


Episode 37 | 14 Desember 2018 | Gasspreker: Theo Boshoff
Koolstofbelasting
Koolstofbelasting is dalk in 2019 ‘n realiteit in Suid-Afrika wees ‘n poging om skadelike kweekhuisgasvrystellings te verlaag. Daar word wêreldwyd geglo dat dié soort belasting ‘n doeltreffende teenvoeter is teen klimaatsverandering. Lizma van Zyl praat met Theo Boshoff van die landbousakekamer, Agbiz, oor die toepassing van koolstofbelasting en die uitwerking wat dit veral op die landbousektor en breër publiek sal hê.

Episode 36 | 7 Desember 2018 | Gasspreker: Eddie Hanekom
Huishoudelike Afvalbestuur
Die kollig val op huishoudelike afvalbestuur, en hoe om dit eko-vriendelik te doen. Lizma van Zyl gesels met die man wat in die Wes-Kaap in beheer is van dié reuse taak, Eddie Hanekom. Hy gee handige wenke en verduidelik hoekom dit so belangrik is dat ons twee keer dink voor ons koop én wanneer ons van ons oorskiet ontslae raak.

Episode 35 | 30 November 2018 | Gasspreker: prof. Dieter Holm
Belegging in hernubare energie
Dis nou belangriker as ooit om in hernubare energie te belê. So sê internasionale kenners wat waarsku dat die aarde se temperatuur binne die volgende elf jaar met drie grade kan styg as daar nie drastiese ingryping is nie. Lizma van Zyl gesels met ‘n internasionale deskundige op die gebied van hernubare energie, prof. Dieter Holm, oor volhoubare opsies vir die toekoms.

Episode 34 | 23 November 2018 | Gasspreker: dr. Caren Jarmain
Fruitlook
Boere in die droogtegeteisterde Wes-Kaap kan danksy satelliet-gebaseerde inligting veel meer doeltreffende watergebruik toepas. Dié inligting kan verkry word op ‘n gratis openbare webportaal, Fruitlook. Lizma van Zyl praat met projekbestuurder dr. Caren Jarmain oor hoe die inisiatief boere se lewe vergemaklik én gemoedsrus verskaf.

Episode 33 | 16 November 2018 | Gasspreker: Selwyn October
Waterslim kos
Suid-Afrikaners moet deesdae twee keer dink wanneer hulle kos voorberei, want nie alleen word alles duurder nie, maar is water ook skaars. Lizma van Zyl gesels met ‘n koskenner en dosent oor hoe om waterslim te kook, sonder om smaak in te boet. Ons hoor ook watter produkte water-ekonomies is, en hoe belangrik maaltydbeplanning geword het.

Ons is baie hartseer om u mee te deel dat Selwyn October verlede week afgesterf het. Selwyn was vir meer as 10 jaar ‘n dosent aan die Institute of Culinary Arts in Stellenbosch. Hy het ‘n besonderse passie vir opleiding gehad en was veral bekend vir sy skerp oog vir detail en ‘n persoonlike credo dat om ‘n sjef te wees ‘n leefstyl veel meer as net ‘n werk is. Met groot deursettingsvermoë en standvastige karakter om ten alle tye standaarde te handhaaf, is talle top sjefs deur Selwyn opgelei en meer as 20 ICA Alumni het die afgelope 5 jaar op die gesogte Eat-Out lys verskyn.

Episode 32 | 9 November 2018 | Gasspreker: Dr Gerhard Verdoorn
Peste en Plae
Met die uitsondering van bye, gaan insekte toeneem en al hoe meer skade aanrig soos die klimaat verander en die aarde verwarm. Baie insekbevolkings is aan die skuif, en selfs ontplof, wat ‘n groot uitwerking op mens en natuur sal hê. Lizma van Zyl gesels met ‘n peste en plaekenner, dr. Gerhard Verdoorn. Hy is van mening dat die mens sy voetspoor onmiddellik en drasties moet verklein as die aarde nog vir ‘n duisend jaar wil oorleef.

Episode 31 | 2 November 2018 | Gasspreker: Gerard Otto
Tuinroete Rampbestuur
Groot dele van die Suid-kaap het net begin herstel na verlede jaar se verwoestende brande, toe honderde brandbestryders die afgelope paar dae wéér moes bontstaan om ‘n tragedie in dié streek af te weer. Lizma van Zyl het onlangs met Gerard Otto, die hoof van Tuinroete Rampbestuur, oor verlede jaar se wegholbrande gepraat. Hy het toe gewaarsku dat dit net ‘n kwessie van tyd is voordat brande weer uitbreek. Otto vertel van die reuse taak wat dit verlede jaar was om die brande in bedwang te bring, en die verbete pogings deur inwoners om hulle lewe ná die tyd weer op koers te kry.

Episode 30 | 26 Oktober 2018 | Gasspreker: James Brent Styan
Rampbestuur
Wat gebeur alles agter én voor die skerms wanneer ‘n provinsie hom in ‘n krisis bevind, soos wat nog onlangs die geval in die Wes-Kaap was. Lizma van Zyl vra dié vraag aan ‘n man wat tydens die waterkrisis moes bontstaan om die publiek en media se vrae te beantwoord. James Brent Styan werp ook lig op rampbestuur in die algemeen, en deel die lesse wat uit ‘n krisissituasie geleer word.

Episode 29 | 19 Oktober 2018 | Gasspreker: Prof. Suzan Oelofse
Stortingsterreine vs klimaatsverandering
Daar word beraam dat 30% van alle voedsel wêreldwyd jaarliks vermors word. Die massa afval op stortingsterreine is een van die hoofoorsake van klimaatsverandering. Lizma van Zyl praat met die WNNR se hoofnavorser, prof. Suzan Oelofse, oor hoe elkeen ‘n rol kan speel om kosvermorsing en voedselverliese te beperk.

Episode 28 | 12 Oktober 2018 | Gasspreker: André Roux
Waterbeperkings in die Wes-Kaap
Waterbeperkings in die Wes-Kaap is verslap, maar dit beteken nie dat die droogte gebreek is en dat mense water weer kwistig kan gebruik nie. Lizma van Zyl praat met André Roux, spesiale regeringswateradviseur vir dié provinsie, oor die pad vorentoe, en die stand van watersake in ander provinsies. Ons hoor ook by ‘n paar Kapenaars of hulle die goeie gewoontes wat tydens die ergste droogte aangekweek moes word, steeds gaan voortsit.

Episode 27 | 5 Oktober 2018 | Gasspreker: Ilse Trautmann
Klimaatsverandering en alternatiewe gewasse
Boerderypraktyke moet in die lig van klimaatsverandering aangepas word. Een maatreël om boere veerkragtig te hou, is die plant van alternatiewe gewasse. Lizma van Zyl praat met die Wes-Kaapse Departement van Landbou se Hoofdirekteur: Navorsing en Tegnologie-ontwikkeling, dr. Ilse Trautmann, oor die noodsaaklikheid daarvan dat boere en produsente nie al hulle eiers in één mandjie sit met produksie nie.

Episode 26 | 28 September 2018 | Gasspreker: Linda Jansen
Gemeenskapsbetrokkenheid t.o.v. indringerplante
Gemeenskapsbetrokkenheid en eienaarskap staan aan die kern van die oplossing vir ‘n groot probleem in die landbousektor – indringerplante. Danksy onder meer Landcare Wes-Kaap en sy vennote, word daar op ‘n georganiseerde manier van die indringers ontslae geraak – een van die teenvoeters teen klimaatsverandering. ‘n Uitsonderlike vrou wat op grondvlak by die projek betrokke is, vertel van die harde werk wat sy elked dag doen, en hoe die projek help om die mense in haar omgewing op te hef.

Episode 25 | 21 September 2018 | Gassprekers: Mnre Rudolph Röscher en Braam van Zyl
Indringerplante en klimaatsverandering
Indringerplante is ‘n groot kopseer vir boere, veral in streke waar water skaars is. Dié plante, wat baie vinnig versprei en water soos sponse opsuig, dra onder meer by tot ‘n verlies aan biodiversiteit, verhoog die risiko van brande en veroorsaak blokkasies in rivierstelsels. Lizma van Zyl praat met twee kenners wat eerstehandse ondervinding het van die skade wat indringerplante aanrig.

Episode 24 | 14 September 2018 | Gasspreker: Dr. John Parker
Klimaatsverandering en die mens se psige
Daar is onteenseglike bewyse dat klimaatsverandering ‘n uitwerking op die mens se psige het. Al hoe meer mense begin aan geestessiektes ly weens onsekerheid oor die toekoms. Boere gaan veral gebuk onder geweldige spanning. Lizma van Zyl praat met psigiater dr. John Parker oor wat mens te doen staan wanneer vrese oor klimaatsverandering en die toekoms gemoedsrus begin bedreig.

Episode 23 | 7 September 2018 | Gasspreker: Drs Dirk Troskie en Albert Strever
Klimaatsverandering en die Vierde Industriële Revolusie
Die omvang van die sogenaamde Vierde Industriële Revolusie (4IR) waarin ons onsself nou bevind strek veel wyer as blote slim- en konnektiewe toestelle, masjiene en stelsels. Die 4IR mik na ‘n versmelting van die fisiese, digitale en biologiese wêrelde. Die uitwerking hiervan op die landbousektor is niks minder nie as ja – revolusionêr. Lizma van Zyl gesels vandag in Die Kwik Styg met twee kenners, Drs Dirk Troskie en Albert Strever oor wat hierdie “4IR” is en hoe boere dit in die lig van klimaatsverandering vir hulle kan laat werk.

Episode 22 | 31 Augustus 2018 | Gasspreker: prof. Wiehann Steyn van Hortgro Science
Hulle sê jy kan nie appels met pere vergelyk nie, en in die landbousektor is dit net so waar. Appels benodig koue eenhede om te kan groei, so dié vrug word erger geraak deur stygende temperature weens klimaatsverandering. Lizma van Zyl praat met prof. Wiehann Steyn van Hortgro Science oor die vooruitsigte vir Suid-Afrika se appelbedryf.

 

Episode 21 | 24 Augustus 2018 | Gasspreker: Dr Linn Hoffman
Meer as 60% van die wêreld se fynbos kom nét in Suid-Afrika voor. Dit maak sowat 80% uit van die sowat 8,700 plantspesies wat hier voorkom. Lizma van Zyl praat met ‘n kenner oor die bedreiging wat klimaatsverandering vir die Kaapse blommeryk inhou, en wat gedoen kan word om die fynbos te bewaar.

 

Episode 20 | 17 Augustus 2018 | Gasspreker: Me Robyn Joubert - The Dairy Mail
Kommunikasie en die rol van die media in klimaatsverandering
Kommunikasie is noodsaaklik oor klimaatsverandering, en die media speel ‘n kardinale rol om boere van inligting te voorsien. Lizma van Zyl praat met die redakteur van ‘n landboutydskrif oor die rol van die media, en hoe inligting wat só versprei word, boere en produsente in staat stel om meer klimaatslim te werk te gaan en dus veerkragtig te kan bly.

 

Episode 19 | 10 Augustus 2018 | Gasspreker: Anél Blignaut
Landbousektor se koolstofvoetspoor

Groen is veel meer as net ‘n kleur. Dis deesdae ook ‘n rigtingaanwyser van hoe ons moet leef om die aarde vir die nageslag te bewaar. Anél Blignaut van ‘n organisasie wat die landbousektor se koolstofvoetspoor meet, vertel van hulle spesiale rekenaar wat kweekhuisgasvrystellings bereken. Sy gee ook wenke hoe elkeen van ons ons koolstofvoetspoor kan verklein.

 

Episode 18  |  3 Augustus 2018  |  Gasspreker: Dr Fienie Niederwieser - Aartappels SA
Klimaatsverandering en aartappelproduksie

Aartappels is die één groentesoort wat 365 dae van die jaar, vars op die winkelrakke verskyn. Alles dui daarop dat die aartappel vir eers die uitdagings van klimaatsverandering kan weerstaan. Lizma van Zyl gesels met ‘n kenner oor hoe klimaatsverandering aartappelproduksie in die kort- en langtermyn sal raak. Suid-Afrika het 16 verskillende produksiegebiede, waarvan Limpopo, die Oos- en Wes-Vrystaat, die Sandveld en KwaZulu-Natal die grootste is.

 

Episode 17  |  27 Julie 2018  |  Gasspreker: Mnr Rico Basson, Vinpro
2018 Wynoes

‘n Derde van Suid-Afrika se wynprodusente trek baie swaar, en is nie winsgewend nie. So sê Rico Basson, Vinpro se bestuurshoof. Vanjaar se wynoes was weens die droogte 15 persent kleiner as verlede jaar s’n, wat ‘n bedryfsverlies van R700 miljoen beteken. Dié bedrag is egter drie keer meer as daar na die volle omvang gekyk word weens wingerde wat dood is en vervang moet word. Basson praat met Lizma van Zyl oor die toekoms van die bedryf, en hoe die verliese verbruikers se sak raak.

 

Episode 16  |  20 Julie 2018  |  Gassprekers: Prof Stephanie Midgley & Dr Ilse Trautmann
SmartAgri

Boere in die droogtegeteisterde Wes-Kaap baat al hoe meer by ‘n plan om hulle boerdery meer klimaatslim en veerkragtig te maak. Dié omvattende plan, bekend as SmartAgri, is ook van toepassing op boere elders in die land wat hulleself in soortgelyke omstandighede bevind. Lizma van Zyl praat met dr. Ilse Trautmann en prof. Stephanie Midgley oor dié noodsaaklike hulpmiddel vir die landbousektor.

 

Episode 15  |  13 Julie 2018  |  Gasspreker: Mnre MG Lotter & Sakkie Rust
Bewaringsboerdery

Bewaringsboerdery is ‘n noodsaaklikheid as jy as graan- of skaapboer wil oorleef. So sê MG Lotter van die plaas De Vlei buite Caledon. Lotter en Sakkie Rust wat by Riebeeck-Wes en Tulbagh boer, vertel vir Lizma van Zyl van die voordele van dié relatief nuwe praktyk, veral gegewe die droogte. Die twee boere maak ook hulle harte oop oor die uitdagings wat boere te bowe moet kom, en die noodsaaklikheid van ondersteuning.

 

Episode 14  |  6 Julie 2018  |  Gasspreker: Dr. Johann Strauss
Bewaringsboerdery

Al hoe meer boere, nie net in Suid-Afrika nie, pas deesdae bewaringsboerdery toe. Dit is die praktyk om grond so ongestoord moontlik te hou om volhoubaarheid te verseker. Lizma van Zyl praat met landbouwetenskaplike dr. Johann Strauss oor dié soort boerdery, en hoe dit as teenvoeter vir klimaatsverandering kan dien.

 

Episode 13  |  29 Junie 2018  |  Gassprekers: Hugenote Hoërskool, Wellington
Onderwyseres en twee slimkop Graad 12-leerders van die Hugenote Hoërskool op Wellington oor klimaatsverandering.

 

Episode 12  |  22 Junie 2018  |  Gasspreker: Mnr Anton Rabe

 

Episode 11  |  15 Junie 2018   |   Gasspreker: Dr Lucia Anelich

 

Episode 10  |  8 Junie 2018   |   Gassprekers: Dr Mike Wallace en FC Basson
Tegnologiese  hulpmiddels vir die boer (ruimtelike intelligensie (spatial intelligence), Weerstasies/ Cape Farm Mapper)

 

Episode 9  |  1 Junie 2018   |   Gasspreker: Joan Isham (WWF)
Wereld omgewingsdag 2018  in die konteks van klimaatsverandering

 

Episode 8  |  25 Mei 2018   |   Gasspreker: Louw Pienaar

 

Episode 7  |  18 Mei 2018   |   Gasspreker: Louw Pienaar

 

Episode 6  |  11 Mei 2018   |   Gasspreker: Gerhard Schutte

 

Episode 5  |  4 Mei 2018   |   Gasspreker: Francis Steyn

 

Episode 4  |  27 April 2018   |   Gasspreker: Prof Guy Midgley

 

Episode 3  |  20 April 2018   |   Gasspreker: Andre Roux

 

Episode 2  |  13 April 2018   |   Gasspreker: Andre Roux

 

Episode 1  |  6 April 2018   |   Gasspreker: Dr Peter Johnson